Medicatie

Lichtere vormen van obesitas kunnen behandeld worden door gebruik van GLP1-medicatie. Uw huisarts kan deze behandeling opstarten en verder opvolgen.

Afvallen met medicatie

  1. Doelgroep

Medicatie om af te vallen mag enkel ingezet worden bij patiënten met een BMI groter dan 30 of een BMI groter dan 27 met een co-morbiditeit. Alsook mag het enkel ingezet worden bij onvoldoende effect van een gecombineerde leefstijlinterventie. Een GLI richt zich op gezonder eten, meer bewegen en gedragsverandering.

Wij gebruiken dus geen medicatie om lichtere vormen van obesitas te behandelen. Voor het onderhoud van een gezonde BMI (preventie overgewicht en obesitas) zijn een goede slaap, gezonde eetgewoonten en voldoende beweging de 3 belangrijkste peilers.

Bij patiënten met een hardnekkige vorm van obesitas, namelijk een BMI groter dan 30 met co-morbiditeiten of een BMI groter dan 35, is er wetenschappelijke evidentie dat bariatrische heelkunde leidt tot een betere gewichtsdaling (30-40% gewichtsdaling) en afname van co-morbiditeiten op lange termijn (IFSO/ASMBS). Dit komt onder andere omdat bariatrische heelkunde op volledig natuurlijke wijze de balans in verschillende honger- en verzadigingshormonen herstelt, bv. GLP1, PYY, galzouten, ghreline,…

  1. Effect Semaglutide

De groep van medicatie zoals Saxenda, Ozempic en Wegovy werkt in op 1 hormoon van onze spijsvertering: GLP1. Liraglutide (Saxenda) kan doorgaans leiden tot 5 à 8% gewichtsverlies.
Semaglutide is de stofnaam van de nieuwere generatie producten (Ozempic en Wegovy). Er werd aangetoond dat een onderhuidse inspuiting van semaglutide één keer per week kan bijdragen tot 10 à 15% gewichtsreductie door een vertraagde maaglediging en een verminderd hongergevoel in een studiegroep van patiënten die ook begeleid werden met diëtisten en sport. Daarnaast is de medicatie ook een behandeling van gestoorde glucose tolerantie en preventie van diabetes mellitus, alsook preventie van hartaanval en beroerte.

Het gewichtsverlies treedt op voornamelijk in de eerste 20 weken (-10,6 % met semaglutide 2,4 mg) en bereikt dan later een plateaufase (-15,2 %). Tussen week 52 en week 104 treedt geen bijkomend gewichtsverlies op, maar is er een behouden van het gerealiseerde gewicht.

77,1 % van de patiënten lijkt responder te zijn op semaglutide 2,4 mg en realiseert meer dan 5% gewichtsverlies. 23% van de patiënten valt minder dan 5% af: emo-eters, patiënten met diabetes mellitus type 2 en mannelijke patiënten lijken minder te reageren. Als de patiënt minder dan 5% van het totale gewicht verliest in 3 maanden tijd, spreken we van een non-responder en heeft verdere therapie geen zin.

Als GLP1-RA gestopt wordt, dan blijkt het effect omkeerbaar en komt de patiënt gewoon terug bij in gewicht als de levensstijl intussen niet blijvend gezonder is (jojo effect!). Opbouwen van duurzame maatregelen inzake voedings- en beweeggewoonten zijn daarom zo belangrijk. De patiënt wordt daarom aanbevolen om naar een diëtist en ook kinesist, sportclub,... te gaan.

  1. Voorschrift en toediening

Wegovy is goedgekeurd door het Europees Geneesmiddelen Agentschap in januari 2022 en is nu na meer dan 2 jaar eindelijk verkrijgbaar op de Europese markt. Ozempic is voorbehouden voor een andere doelgroep, namelijk diabetespatiënten. Huisarts mag het voorschrijven.

De kostprijs is aanzienlijk, dus informeer vooraf bij de apotheek hoeveel dit u zal kosten per maand.

De patiënt dient zich wekelijks op hetzelfde tijdstip in te spuiten. De inspuiting kan de patiënt zelf doen (instructies bijsluiter of apotheek) of via een thuisverpleegkundige.

De dosis moet langzaam opgebouwd worden, om bijwerkingen te vermijden.
Bij semaglutide wordt gestart met 0,25 mg per week tijdens de eerste 4 à 6 weken, vervolgens 0,5 mg per week gedurende de tweede periode, en daarna 1 mg per week verder, indien verdere opbouw noodzakelijk is. Bij Wegovy kan eventueel verhoogd worden tot 1,7 mg en 2,4 mg per week.

Rybelsus is de pilvorm (1 x per dag in te nemen, opbouwschema 3 mg voor de eerste maand, 7 mg voor de tweede maand en vervolgens 14 mg verder). Doorgaans worden iets meer maag-darm symptomen gerapporteerd met deze medicatie, en soms ook minder effect.

  1. Bijwerkingen

De voornaamste nevenwerkingen zijn misselijkheid, braken, diarree, constipatie: deze zijn meestal mild tot gemiddeld en treden op bij tot 20% van de patiënten. Zeldzamer is pancreatitis, hepatitis en galblaas- en schildklierproblemen (te zien op bloedanalyse). Semaglutide kan ook non-arterische anterieure ischemische optische neuropathie (NAION) veroorzaken. Hierbij raken de slagaders verstopt die de oogzenuw van bloed voorzien. Dit veroorzaakt slechtziendheid en in sommige gevallen zelfs blindheid. Voor mensen met overgewicht en obesitas, is het risico op deze oogaandoening zeven keer groter dan mensen die dit niet gebruiken. Voor mensen die al een oogziekte hebben, zoals vb glaucoom, is het aan te raden om voorzichtig te zijn en dit met de oogarts te bespreken, alvorens semaglutide te gebruiken.

Indien deze bijwerkingen optreden, gelieve contact op te nemen met uw behandelende arts en gelieve zelf melding te doen van uw bijwerkingen via https://www.fagg.be/nl/bijwerking.

In principe raadt men deze medicatie aan als levenslange therapie gezien obesitas een chronische ziekte is. Soms dooft het effect op de hongerhormonen helaas uit op termijn.

Het voorschrijven van de medicatie, alsook de opvolging (3 maand na opstart) kan gebeuren in 1st lijn bij uw vertrouwde huisarts.

Veiligheid kan momenteel aangetoond worden voor 1,5 à 2 jaar (opvolgstudies), maar bijkomend onderzoek zal aantonen of er een verband is met de toename in prevalentie van schildklier- en pancreaskanker in een periode van 15 jaar (cfr knaagdieronderzoek). De FDA heeft in dit kader een veiligheidswaarschuwing vooropgesteld : "It is not known if GLP1RA will cause thyroid tumors or a type of thyroid cancer called medullary thyroid carcinoma (MTC) in people. Do not use GLP1RA if you or any of your family have ever had MTC, or if you have an endocrine system condition called Multiple Endocrine Neoplasia syndrome type 2 (MEN 2)." Voorzichtigheid is dus de boodschap.

  1. Toekomst?

Mounjaro en Zepbound (GIP-GLP1RA) zijn dual receptor agonisten, en werken op 2 verschillende “verzadigingshormonen”. Zij zouden betere glycemische controle en gewichtsafname uitlokken. De kostprijs bedraagt meer dan 240 euro per maand. Wij gebruiken dit medicijn dan ook nooit als eerste keuze. Een gewichtsverlies van 15-20% zou mogelijk zijn met deze medicatie, in combinatie met dieet en sport.

  1. Andere medicatie?

Mysimba blijkt effectief te zijn bij sommige andere types patiënten, met voornamelijk last van emotionele honger of abnormaal hedonisch eten (voedsel als beloning of troost).

In Mysimba zitten 2 stoffen die op de hersenen werken. Bupropion remt de heropname van dopamine, waardoor het hongergevoel afneemt. Naltrexon zorgt ervoor dat het gevoel van verzadiging langer aanhoudt.

Het wetenschappelijk onderzoek levert bewijs dat met Mysimba 2 keer zoveel mensen 5% of meer afvallen, en bijna 3 keer zoveel mensen 10% of meer. Uit het onderzoek blijkt verder dat mensen die Mysimba gebruiken veel last kunnen hebben van bijwerkingen, zoals misselijkheid, verstopping en duizeligheid. Hierdoor stopt de helft van de mensen tijdens de behandeling met het middel.

Mensen die na 4 maanden gebruik minder dan 5% van hun oorspronkelijke gewicht zijn afgevallen, moeten stoppen met het middel.

De opstart loopt over 4 weken:

Week 1: één tablet eenmaal daags 's ochtends.
Week 2: twee tabletten per dag, één 's ochtends en één 's avonds.
Week 3: drie tabletten per dag, twee 's ochtends en een 's avonds.
Week 4 en verder: vier tabletten per dag, twee 's ochtends en twee 's avonds.

Om kort samen te vatten: welke strategie ook wordt toegepast, er moet steeds voldoende aandacht zijn voor een goede slaap, gezonde eetgewoonten en voldoende beweging om een duurzaam resultaat te boeken.

Hoe stimuleer ik mijn natuurlijk GLP-1?

GLP-1 (Glucagon-Like Peptide-1) is een hormoon dat een cruciale rol speelt bij het reguleren van de bloedsuikerspiegel, eetlust en insulinesecretie. Het op natuurlijke wijze verhogen van je GLP-1-niveaus kan helpen de metabolische gezondheid te verbeteren, gewichtsverlies te ondersteunen en aandoeningen zoals diabetes type 2 te beheersen. Er zijn verschillende veranderingen in levensstijl en gewoonten die kunnen helpen de GLP-1-productie te verbeteren:

    1. Eet een hoogwaardig, uitgebalanceerd dieet

Dieet is niet “niet-eten”. Het wil zeggen dat je je voeding aanpast, omdat je begrijpt hoe je lichaam reageert op bepaalde voedingsmiddelen.

Bepaalde voedingsmiddelen en voedingspatronen staan ​​erom bekend de GLP-1-secretie te bevorderen:

  • Vezelrijke voedingsmiddelen: voedingsmiddelen met veel oplosbare vezels, zoals haver, bonen, linzen en groenten, kunnen de GLP-1-productie stimuleren. Vezels vertragen de maaglediging en verbeteren de verzadiging, wat de GLP-1-afgifte kan verhogen.
  • Eiwitten: maaltijden die rijk zijn aan eiwitten (uit bronnen zoals mager vlees, vis, eieren, noten, peulvruchten en zuivelproducten) kunnen de GLP-1-afgifte verhogen. Eiwitten activeren de afgifte van verschillende darmhormonen, waaronder GLP-1.
  • Gezonde vetten: Enkelvoudig onverzadigde en meervoudig onverzadigde vetten, die voorkomen in voedingsmiddelen zoals avocado's, olijfolie, noten en zaden, kunnen de productie van GLP-1 stimuleren.
  • Gefermenteerde voedingsmiddelen: Probiotica die voorkomen in voedingsmiddelen zoals yoghurt, kefir, zuurkool, kimchi en andere gefermenteerde voedingsmiddelen, kunnen de afgifte van GLP-1 bevorderen vanwege hun effect op de gezondheid van de darmen.

Let wel: kies voor natuuryoghurt, zonder toegevoegde suiker.

  • Toegevoegde suikers: Toegevoegde suikers lokken craving uit, en sturen de balans tussen honger- en verzadigingshormonen in de war. De WHO adviseert een inname < 25g toegevoegde suiker per dag om gezondheidsrisico’s te beperken op lange termijn. Het is dus raadzaam om te kiezen voor onbewerkte producten (zonder toegevoegde suikers) of voor producten die < 5g toegevoegde suiker per 100g levensmiddel bevatten.
  • Voedingsmiddelen met een lage glycemische index (GI): Voedingsmiddelen met een lage GI, zoals volkoren granen, zoete aardappelen en niet-zetmeelrijke groenten, kunnen helpen de bloedsuikerspiegel te reguleren en de GLP-1-afgifte te verbeteren.
  • Heb je nood aan extra begeleiding? Schakel een diëtist in voor persoonlijke opvolging zodat een jojo-fenomeen niet wordt uitgelokt. Scan eventueel thuis al eens je voedingsproducten en cosmetica via de YUKA-app, dan kan je al informatie en inspiratie vinden voor lekkere en gezondere alternatieven, zonder hormoonverstoorders of schadelijke stoffen.
  • Het consumeren van grote hoeveelheden suikerhoudende of sterk bewerkte voedingsmiddelen zal de GLP-1-functie aantasten en leiden tot insulineresistentie. Door overtollige, geraffineerde koolhydraten en sterk bewerkte voedingsmiddelen te vermijden, kunt u de GLP-1-productie optimaliseren. Ultraprocessed food hoort dus niet thuis in een gezonde eet- en leefstijl. Eet tot 80% verzadiging, en niet meer.
    1. Regelmatige fysieke activiteit

Er is aangetoond dat lichaamsbeweging, met name duur- of aërobe oefeningen, de GLP-1-afgifte verhoogt. Zowel aërobe oefeningen (zoals wandelen, fietsen of zwemmen) als krachttraining kunnen de insulinegevoeligheid verbeteren en een betere GLP-1-functie bevorderen. Lichaamsbeweging kan dus de algehele metabolische gezondheid verbeteren! Duursport (bijvoorbeeld joggen of fietsen) lijkt met name gunstig te zijn voor het verhogen van GLP-1-niveaus.

    1. Intermittent Fasting

Sommige onderzoeken suggereren dat intermittent fasting GLP-1-niveaus kan verhogen. Een afgelijnde periode van vasten of regelmatig tijdgebonden eten (zoals eten binnen een tijdsbestek van 8 uur) kan de GLP-1-secretie bevorderen, wat helpt om de eetlust te reguleren en de insulinegevoeligheid te verbeteren. Dit staat niet gelijk aan “níet eten”, enkel ’s avonds eten, of altijd het ontbijt overslaan. M.a.w. dit gebeurt best onder goede begeleiding. Opgepast: verboden na een slokdarm- of maagingreep!

    1. Overtollig gewicht verliezen

Gewichtsverlies, met name vetverlies, kan de GLP-1-niveaus op natuurlijke wijze verhogen. Het verminderen van visceraal vet (vet rond de organen) kan de functie van darmhormonen zoals GLP-1 verbeteren.

    1. Hydratatie

Goed gehydrateerd blijven is essentieel voor de algehele gezondheid, inclusief hormonale balans. Hoewel water zelf GLP-1 niet direct verhoogt, kan uitdroging metabolische processen verstoren. Regelmatig water drinken kan de natuurlijke processen van je lichaam optimaliseren, waaronder hormoonproductie.

    1. Stress beheersen

Chronische stress kan hormonen beïnvloeden, waaronder die gerelateerd aan bloedsuikerregulatie en eetlust. Chronische stress kan de GLP-1-secretie verlagen en insulineresistentie vergroten. Mindfulness- en ontspanningstechnieken, zoals meditatie, yoga of diepe ademhalingsoefeningen, kunnen helpen stress te verminderen en een gezonde hormoonfunctie te ondersteunen, waaronder GLP-1.

    1. Voldoende slaap

Voldoende slaap van hoge kwaliteit is cruciaal voor hormonale balans. Slechte slaap kan de afgifte van verschillende hormonen verstoren, waaronder GLP-1. Streef naar 7-9 uur slaap per nacht om een ​​optimale hormonale gezondheid te bevorderen.

    1. Cafeïne

Sommige onderzoeken suggereren dat matige cafeïneconsumptie de GLP-1-secretie kan stimuleren, hoewel de effecten waarschijnlijk uitgesprokener zijn bij personen die geen regelmatige cafeïnegebruikers zijn. Groene thee en koffie zijn beide bronnen van cafeïne die mogelijk de GLP-1-niveaus kunnen verhogen.

  • 9. Bepaalde supplementen en voedingsmiddelen
  • Berberine: Deze plantenstof, die in verschillende planten en supplementen voorkomt, verbetert de insulinegevoeligheid en kan ook de GLP-1-secretie verhogen. Aanbevolen dagdosis metabool syndroom: 1000-1500 mg per dag.
  • Omega-3-vetzuren: Omega-3-vetzuren, die in visolie en algenolie voorkomen, kunnen de GLP-1-secretie bevorderen en de metabolische gezondheid verbeteren.
  • Mineralen: Een adequate magnesiuminname is in verband gebracht met een verbeterde insulinegevoeligheid en kan de GLP-1-secretie ondersteunen. Tevens kan chroom indirect de GLP-1-functie stimuleren. Magnesium- en chroomrijke voedingsmiddelen zijn onder andere bladgroenten, noten, zaden en volkoren granen.
  • Polyfenolen: Polyfenolen, die in voedingsmiddelen als rode/paarse bessen, pure zwarte chocolade en groene thee voorkomen, kunnen een positieve invloed hebben op de GLP-1-niveaus door de gezondheid van de darmen te verbeteren.